Het octrooirecht neemt een centrale plaats in binnen het bredere domein van de intellectuele eigendom en biedt uitvinders en ondernemingen een juridisch instrument om de vruchten van hun technische creativiteit te beschermen en economisch te benutten. In Turkije wordt dit rechtsgebied sinds 10 januari 2017 beheerst door Wet nr. 6769 inzake de bescherming van industri\u00eble eigendom (S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu, afgekort SMK), die alle voorheen geldende regelgeving op het gebied van octrooien, gebruiksmodellen, merken en ontwerpen onder \u00e9\u00e9n uitgebreid wetgevend kader heeft samengebracht. Met deze hervorming werd het Turkse recht op wezenlijke punten in overeenstemming gebracht met Europese en internationale standaarden, in het bijzonder het Europees Octrooiverdrag (EOV) en de TRIPS-overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie.<\/p>\n
De bevoegde instantie voor het ontvangen van octrooiaanvragen, het uitvoeren van formele en inhoudelijke onderzoeken en het verlenen van beschermingstitels is het Turkse octrooi- en merkenbureau, bekend onder de afkorting T\u00dcRKPATENT. Dit bureau, dat zijn huidige naam en institutionele vorm heeft gekregen bij de inwerkingtreding van Wet nr. 6769, oefent niet alleen administratieve taken uit, maar vervult ook een adviserende rol en treedt op in internationaal samenwerkingsverband. T\u00dcRKPATENT werkt nauw samen met het Europees Octrooibureau (EOB) en de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO), en speelt een sleutelrol bij het bevorderen van innovatie en technologieoverdracht binnen de Turkse economie.<\/p>\n
Artikel 82 van Wet nr. 6769 legt de fundamentele octrooieeringsvoorwaarden als volgt vast:<\/p>\n
Voor uitvindingen op alle gebieden van de techniek wordt een octrooi verleend, mits zij nieuw zijn, op uitvinderswerkzaamheid berusten en industrieel toepasbaar zijn.<\/em><\/p>\n Deze drie criteria vormen het normatieve fundament van het gehele octrooistelsel naar Turks recht. Ontbreekt ook maar \u00e9\u00e9n van deze vereisten, dan is verlening van een octrooi uitgesloten. Hetzelfde artikel bevat voorts een uitputtende opsomming van onderwerpen die niet als uitvindingen worden beschouwd: ontdekkingen, wetenschappelijke theorie\u00ebn en wiskundige methoden, plannen, regels en methoden voor geestelijke werkzaamheden, bedrijfsactiviteiten of spelen, computerprogramma’s als zodanig, producten met een louter esthetisch karakter, alsmede de loutere presentatie van informatie. Deze uitsluitingen gelden evenwel alleen voor zover de aanvraag uitsluitend betrekking heeft op het betreffende onderwerp; een technische uitvinding die een computerprogramma als onderdeel bevat en daarbij een technisch effect teweegbrengt dat verder gaat dan de normale wisselwerking tussen programma en hardware, kan in beginsel w\u00e9l voor octrooi in aanmerking komen.<\/p>\n De nieuwheid<\/strong> van een uitvinding is de eerste en tevens meest fundamentele voorwaarde. Een uitvinding wordt als nieuw beschouwd wanneer zij geen deel uitmaakt van de stand van de techniek. Tot de stand van de techniek behoort alles wat v\u00f3\u00f3r de indieningsdatum van de aanvraag op enigerlei wijze openbaar toegankelijk is gemaakt, ongeacht waar ter wereld of in welke taal dit is geschied. Het Turkse recht vereist absolute, wereldwijde nieuwheid, hetgeen betekent dat zelfs \u00e9\u00e9n enkele eerdere openbaarmaking, waar ook ter wereld, de octrooieerbaarheid in de weg staat.<\/p>\n De uitvinderswerkzaamheid<\/strong> vormt de kwalitatieve kern van de octrooibeoordeling. Een uitvinding berust op uitvinderswerkzaamheid wanneer zij voor de gemiddelde vakman op het betrokken technische gebied niet op voor de hand liggende wijze voortvloeit uit de stand van de techniek. Dit vereiste gaat verder dan louter nieuwheid: de uitvinding moet een werkelijke technische bijdrage leveren en mag niet het resultaat zijn van een triviale aanpassing van hetgeen reeds bekend was. In de Turkse octrooipraktijk wordt bij de beoordeling van uitvinderswerkzaamheid aansluiting gezocht bij de methodische beginselen van het Europese octrooirecht, in het bijzonder de zogenoemde taak-oplossing-benadering, die een gestructureerde en consistente toetsing mogelijk maakt.<\/p>\n De industri\u00eble toepasbaarheid<\/strong> ten slotte vereist dat de uitvinding vervaardigd of toegepast kan worden op elk industrieel gebied, inclusief de landbouw. Puur theoretische concepten of uitvindingen die in strijd zijn met de wetten van de natuur voldoen doorgaans niet aan dit vereiste. In de praktijk levert de industri\u00eble toepasbaarheid bij de meeste technische producten of werkwijzen geen wezenlijk beletsel op; het criterium krijgt meer gewicht in biotechnologische en softwaregerelateerde aanvragen.<\/p>\n Het Turkse recht kent meerdere vormen van bescherming voor technische uitvindingen, elk met eigen voorwaarden, procedurele vereisten en beschermingsduur.<\/p>\n Het onderzochte octrooi<\/strong> is de primaire beschermingsvorm onder Wet nr. 6769. Na indiening van de aanvraag bij T\u00dcRKPATENT wordt een rechercher\u0430\u043fport opgesteld, hetzij door het Turkse bureau zelf, hetzij door een internationaal rechercheorgaan, zoals het Europees Octrooibureau. De aanvrager heeft vervolgens de mogelijkheid een inhoudelijk onderzoek aan te vragen, waarbij de aanvraag volledig wordt getoetst aan alle octrooieeringsvoorwaarden. Levert dit onderzoek een positief resultaat op en worden geen gegronde bezwaren ingediend, dan wordt het octrooi verleend en in het offici\u00eble blad gepubliceerd. Derden beschikken daarna over een termijn van zes maanden om bezwaar te maken. Het onderzochte octrooi biedt bescherming voor een maximale duur van twintig jaar vanaf de indieningsdatum, onder voorbehoud van betaling van de jaarlijkse instandhoudingstaksen.<\/p>\n Het gebruiksmodel<\/strong> (faydal\u0131 model) is een tweede beschermingsvorm die bijzonder geschikt is voor kleinere, incrementele verbeteringen en innovaties. Anders dan bij het onderzochte octrooi vindt bij het gebruiksmodel geen inhoudelijk onderzoek naar de uitvinderswerkzaamheid plaats; T\u00dcRKPATENT verricht uitsluitend een formeel onderzoek en stelt een nieuwheidsrapport op, zonder materi\u00eble beoordeling van de inventiviteit. Dit maakt het gebruiksmodel sneller en goedkoper te verkrijgen dan een regulier octrooi, zonder daarmee af te doen aan de rechtsbescherming die het biedt. De beschermingsduur bedraagt tien jaar vanaf de indieningsdatum en kan niet worden verlengd. Van belang is dat de bescherming door een gebruiksmodel zich niet uitstrekt tot chemische stoffen of werkwijzen, een aanzienlijke beperking die het toepassingsgebied ervan in vergelijking met het reguliere octrooi afbakent.<\/p>\n V\u00f3\u00f3r de invoering van Wet nr. 6769 kende het Turkse recht een derde categorie, het zogenoemde niet-onderzochte octrooi<\/strong> (incelemesiz patent), dat zonder inhoudelijk onderzoek werd verleend en een beschermingsduur van zeven jaar had. Deze categorie werd door de nieuwe wet voor nieuwe aanvragen afgeschaft. Aanvragen die v\u00f3\u00f3r 10 januari 2017 onder het oude recht waren ingediend, blijven onderworpen aan de destijds geldende bepalingen totdat hun beschermingstermijn verstrijkt.<\/p>\n Bepaalde uitvindingen zijn uitdrukkelijk van octrooiering uitgesloten, ook wanneer zij overigens aan de algemene criteria zouden voldoen. Wet nr. 6769 sluit octrooibescherming uit voor uitvindingen waarvan de commerci\u00eble exploitatie strijdig zou zijn met de openbare orde of de goede zeden, voor plantenrassen en dierenrassen als zodanig, voor in wezen biologische werkwijzen voor de voortbrenging van planten of dieren, en voor werkwijzen voor chirurgische of therapeutische behandeling van het menselijk of dierlijk lichaam. Diagnostische werkwijzen die op het menselijk of dierlijk lichaam worden toegepast, zijn eveneens van octrooiering uitgesloten. Deze uitsluitingen weerspiegelen ethische overwegingen en waarborgen dat bepaalde gebieden van algemeen belang buiten het bereik van uitsluitende octrooirechten blijven.<\/p>\n Een octrooiaanvraag bij T\u00dcRKPATENT dient een aanvraagformulier, een volledige beschrijving van de uitvinding (het beschrijvingsdocument), ten minste \u00e9\u00e9n conclusie die de gewenste beschermingsomvang omschrijft, eventuele tekeningen en een samenvatting te bevatten. De conclusies vormen het juridisch bepalende deel van de aanvraag en bepalen de exacte reikwijdte van het uiteindelijk verleende uitsluitende recht. Aan hun zorgvuldige formulering komt dan ook doorslaggevende betekenis toe; gelet op de technische en juridische complexiteit verdient het bijstand van een bij T\u00dcRKPATENT ingeschreven octrooigemachtigde ten zeerste aanbeveling.<\/p>\n Met de verlening van het octrooi verkrijgt de houder het uitsluitende recht om derden te verbieden de geoctrooieerde uitvinding op Turks grondgebied zonder zijn toestemming te vervaardigen, te gebruiken, aan te bieden, in het verkeer te brengen of in te voeren. Dit recht is handhaafbaar via de gespecialiseerde rechtbanken voor intellectuele eigendom; octrooihouders kunnen schadevergoeding, een verbod en de vernietiging of inbeslagname van inbreukmakende goederen vorderen. Het Turkse recht voorziet daarnaast in strafrechtelijke sancties bij opzettelijke octrooi-inbreuk.<\/p>\n De octrooibescherming heeft territoriaal karakter en strekt zich uitsluitend uit over het grondgebied van Turkije. Wie internationale bescherming wenst, kan een aanvraag indienen op grond van het Verdrag tot samenwerking inzake octrooien (PCT), waarmee met \u00e9\u00e9n aanvraag een indieningsdatum in een groot aantal verdragsstaten kan worden gevestigd. Daarnaast bestaat de mogelijkheid een aanvraag rechtstreeks bij het Europees Octrooibureau in te dienen; door het EOB verleende octrooien kunnen na vervulling van de daarvoor geldende nationale validatieformaliteiten ook in Turkije rechtskracht verkrijgen.<\/p>\nOctrooieeringsvoorwaarden Nader Beschouwd<\/h2>\n
Soorten Octrooibescherming in Turkije<\/h2>\n
Niet-Octrooieerbare Onderwerpen<\/h2>\n
Aanvraagprocedure en Beschermingsomvang<\/h2>\n
\n