چگونه میتوان از طریق سرمایهگذاری تابعیت ترکیه را کسب کرد؟
اتباع خارجی که خواهان ایجاد پیوند حقوقی پایدار با ترکیه هستند، از یک مسیر روشن و منظم برخوردار میشوند که قانون ترکیه آن را پیشبینی کرده است؛ یعنی اکتساب تابعیت ترکیه از طریق سرمایهگذاری واجد شرایط. این روش نیازی به اقامت قبلی در خاک ترکیه ندارد، هیچ آزمون زبانی تحمیل نمیکند و معمولاً ظرف سه تا شش ماه به پایان میرسد. برای بسیاری از سرمایهگذاران بینالمللی، این برنامه یکی از شفافترین و منسجمترین مسیرهای اعطای تابعیت در منطقه به شمار میرود.
مبنای قانونی
مبنای حقوقی اعطای تابعیت از طریق سرمایهگذاری در قانون ترکیه، ماده دوازدهم قانون تابعیت ترکیه به شماره ۵۹۰۱ است. مفاد مقرره مربوطه چنین است:
مشروط بر اینکه هیچ مانعی از حیث امنیت ملی و نظم عمومی وجود نداشته باشد، اتباع خارجی که در ترکیه فعالیت شغلی ندارند اما در حدود و مبالغی که رئیسجمهور تعیین میکند سرمایهگذاری مینمایند، به همراه همسر خارجی و فرزندان صغیر یا تحت تکفل خارجی خود، میتوانند از طریق فرمان ریاستجمهوری تابعیت ترکیه را کسب کنند.
دستهبندیهای خاص سرمایهگذاری و حداقل آستانههای مالی در ماده بیستم آییننامه اجرایی قانون تابعیت ترکیه به شماره ۵۹۰۱ مشخص شده است که آخرین اصلاح آن با فرمان ریاستجمهوری شماره ۵۵۵۴ مورخ ۱۳ مه ۲۰۲۲ صورت گرفته است. این چارچوب تقنینی به اتباع خارجی امکان میدهد تابعیت استثنایی را بدون طی روند عادی اعطای تابعیت درخواست کنند؛ روندی که اصولاً مستلزم پنج سال اقامت قانونی و مستمر در خاک ترکیه است.
دستهبندی سرمایهگذاریها و حداقل مبالغ
قانون ترکیه شش مسیر سرمایهگذاری مجزا را به رسمیت میشناسد که هر کدام زیر نظر یک مرجع نظارتی مستقل اداره میشود و الزامات رویهای خاص خود را دارد.
پرکاربردترین مسیر، خرید ملک است. یک تبعه خارجی میتواند یک ملک مسکونی یا تجاری — یا حق انتفاع یا مالکیت آپارتمان — با حداقل ارزش ۴۰۰ هزار دلار آمریکی یا معادل آن به ارز خارجی خریداری کند. ملک باید در اداره ثبت اسناد و املاک ذیربط به ثبت برسد و خریدار ملزم است یادداشتی در دفتر ثبت درج کند که طی آن انتقال مالکیت یا ابطال سند را برای مدت سه سال ممنوع اعلام نماید. پیش از انتقال مالکیت، وجه خرید باید از طریق یک بانک ترکی تبدیل شده و به بانک مرکزی جمهوری ترکیه فروخته شود؛ گواهی خرید ارز به عنوان مستند این فرآیند صادر میشود. گواهی صلاحیتی که تأیید میکند سرمایهگذاری الزامات قانونی را برآورده کرده، توسط اداره کل ثبت اسناد و مساحی تحت وزارت محیط زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی صادر میگردد.
مسیر دوم سرمایهگذاری در سرمایه ثابت است. یک تبعه خارجی که حداقل ۵۰۰ هزار دلار آمریکی در یک شخص حقوقی ترکی از طریق داراییهای مولد — مانند اراضی، ساختمانها، ماشینآلات یا تجهیزات — سرمایهگذاری کند، میتواند ذیل این دسته قرار گیرد. شایان توجه است که صرف خرید ملک بدون هدف تولیدی جامعتر، شرایط این مسیر خاص را برآورده نمیکند. وزارت صنعت و فناوری صلاحیت سرمایهگذاری را تأیید مینماید.
مسیر سوم سپرده بانکی است. مبلغی معادل حداقل ۵۰۰ هزار دلار آمریکی یا ارز خارجی معادل آن یا لیر ترکیه باید در یک بانک فعال در خاک جمهوری ترکیه — نه در شعبه خارجی یا شرکت تابعه آن بانک — سپردهگذاری شده و حداقل سه سال مسدود بماند. سپردههای نزد بانکهای مختلف برای رسیدن به حداقل آستانه قابل جمع هستند، مشروط بر اینکه هر سپرده به طور مستقل مسدود شده باشد. سازمان نظارت و تنظیم بانکی (BDDK) انطباق با الزامات را تأیید میکند.
مسیر چهارم اوراق بدهی دولتی است. یک تبعه خارجی میتواند اوراق خزانه یا ابزارهای مشابه دولتی به ارزش حداقل ۵۰۰ هزار دلار آمریکی خریداری کرده و متعهد شود آنها را حداقل سه سال نگهداری کند. وزارت خزانهداری و دارایی تأیید واجد شرایط بودن را صادر مینماید.
مسیر پنجم مشارکت در صندوقهای سرمایهگذاری املاک (GYF) یا صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (GSYF) است. حداقل ۵۰۰ هزار دلار آمریکی باید در واحدهای صندوقهای ثبتشده نزد سازمان سپردهگذاری مرکزی (MKK) سرمایهگذاری شود و این واحدها حداقل سه سال بدون انتقال داوطلبانه یا تضمین نگهداری شوند. سازمان بازار سرمایه ترکیه (SPK) بر فرآیند نظارت دارد و گواهی صلاحیت را صادر میکند. نکته مهم اینکه کاهش ارزش واحدهای صندوق به دلیل نوسانات نرخ ارز — نه به اراده سرمایهگذار — خللی در حق درخواست تابعیت ایجاد نمیکند.
مسیر ششم و آخر مشارکت در صندوق بازنشستگی خصوصی است. یک تبعه خارجی میتواند حداقل ۵۰۰ هزار دلار آمریکی را در یک صندوق بازنشستگی مورد تأیید سازمان نظارت بر بیمه و بازنشستگی خصوصی (SEDDK) واریز کند، به شرط آنکه وجوه حداقل سه سال در سیستم باقی بمانند. SEDDK تأیید صلاحیت مورد نیاز را صادر مینماید.
فرآیند درخواست
صرف نظر از مسیر سرمایهگذاری انتخابشده، مسیر دستیابی به تابعیت ترکیه در قانون ترکیه همواره از همان ساختار سه مرحلهای پیروی میکند.
مرحله اول دریافت گواهی صلاحیت از مرجع نظارتی ذیصلاح است. این سند تأیید میکند که تبعه خارجی سرمایهگذاری مورد نیاز را مطابق مقررات جاری انجام داده است. هر مرجع — چه اداره ثبت اسناد و مساحی باشد، چه BDDK، چه SPK یا نهاد دیگری — الزامات مستنداتی و مهلتهای بررسی خاص خود را دارد. بدون این گواهی هیچ درخواست تابعیتی نمیتواند آغاز شود.
مرحله دوم درخواست اجازه اقامت کوتاهمدت بر اساس ماده ۳۱، بند ۱، زیربند (ج) قانون اتباع خارجی و حمایت بینالمللی به شماره ۶۴۵۸ است. این اجازه اقامت ویژه سرمایهگذاران برای مدت حداکثر پنج سال صادر میشود و قابل تمدید است. متقاضی را ملزم به اقامت واقعی در ترکیه نمیکند که این ویژگی برنامه را برای افرادی که میخواهند اقامت اصلی خود را در خارج حفظ کنند نیز در دسترس قرار میدهد. درخواستهای اجازه اقامت و تابعیت میتوانند همزمان از طریق نماینده حقوقی مجاز ارائه شوند.
مرحله سوم و آخر تسلیم خود درخواست تابعیت است؛ این درخواست به اداره کل ثبت احوال و تابعیت (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) ارائه میشود. پرونده توسط وزارت کشور بررسی میشود و در صورت نبود اعتراضی مبتنی بر امنیت ملی یا نظم عمومی، به رئیسجمهور ترکیه ارسال میگردد. تابعیت ترکیه رسماً از طریق فرمان ریاستجمهوری اعطا میشود.
پذیرش اعضای خانواده
یکی از برجستهترین ویژگیهای برنامه ترکیه، گستردگی امکان پذیرش اعضای خانواده است. همسر خارجی متقاضی اصلی و همچنین فرزندان صغیر یا تحت تکفل او — از جمله فرزندخواندهها — میتوانند بدون هیچ الزام سرمایهگذاری اضافی و بدون نیاز به اجازه اقامت مستقل در همان درخواست گنجانده شوند. برای هر عضو خانواده صرفاً اسناد تکمیلی لازم است؛ مانند شناسنامههای دارای آپوستیل و مدارک ازدواج با ترجمههای رسمی ترکی. این ساختار خانوادهمحور، قانون ترکیه را از تعداد قابل توجهی از برنامههای مشابه در کشورهای دیگر متمایز میسازد که در آنها گاه آستانههای سرمایهگذاری جداگانهای برای اعضای خانواده همراه در نظر گرفته میشود.
شرایط عمومی واجد شرایط بودن
فراتر از آستانه سرمایهگذاری، متقاضیان باید تعداد محدودی از شرایط عمومی واجد شرایط بودن را برآورده سازند. نباید هیچ مانعی برای اعطای تابعیت به دلایل امنیت ملی یا نظم عمومی وجود داشته باشد — ارزیابیای که وزارت کشور در چارچوب بررسی پرونده انجام میدهد. برخی ملیتها بر اساس مقررات جاری ترکیه از برنامه مستثنی هستند. مبلغ سرمایهگذاری باید از وجوهی باشد که از طریق کانالهای بانکی ترکیه تبدیل شدهاند و گواهی خرید ارز به عنوان مستند این تبدیل ارائه میشود. درخواستهایی که فاقد مستندات کافی درباره منشأ وجوه هستند در سالهای اخیر با بررسی دقیقتری مواجه شدهاند؛ این امر در راستای چارچوب مبارزه با پولشویی ترکیه صورت میگیرد.
برای کمک یا مشاوره بیشتر در این زمینه، میتوانید با ما تماس بگیرید.
