Kinderbijdrage in Turkije: Hoe Vraagt U Het Aan?
Kinderbijdrage — in het Turks iştirak nafakası genoemd — is een van de meest fundamentele rechtswaarborgen die het Turkse rechtsstelsel biedt voor kinderen na een echtscheiding. Wanneer een huwelijk eindigt en de voogdij over een kind aan één ouder wordt toegewezen, betekent dit niet dat de andere ouder zijn of haar financiële verantwoordelijkheid kan ontlopen. Het Turkse recht maakt duidelijk dat beide ouders verplicht blijven bij te dragen aan de opvoeding van hun kind, ongeacht wie het echtscheidingsverzoek indiende of welke partij de meeste schuld draagt aan het mislukken van het huwelijk.
De Wettelijke Grondslag
De wettelijke grondslag voor kinderbijdrage in Turkije is artikel 327 van het Turks Burgerlijk Wetboek (Türk Medeni Kanunu), dat bepaalt dat beide ouders verplicht zijn de kosten voor de verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen te dragen. Artikel 182/3 van het Turks Burgerlijk Wetboek bepaalt uitdrukkelijk dat de ouder aan wie de voogdij niet is toegewezen, naar evenredigheid van zijn of haar financiële middelen dient bij te dragen aan de verzorgings-, gezondheids-, onderwijs- en andere basiskosten van het kind.
De wettekst van artikel 327 luidt als volgt:
“Vader en moeder zijn verplicht de kosten voor de verzorging en het onderwijs van hun minderjarige kinderen te dragen.”
Deze verplichting is niet afhankelijk van schuld, financiële afspraken of andere omstandigheden rondom de echtscheiding. Zelfs in gevallen waarbij een echtgenoot overspel heeft gepleegd, heeft die echtgenoot, mits de voogdij aan hem of haar is toegewezen, het volste recht om kinderbijdrage te vorderen van de andere ouder. Ouderschap eindigt immers niet met het huwelijk.
Wie Kan Kinderbijdrage Vorderen?
Het recht om kinderbijdrage te vorderen berust bij de ouder die feitelijk de zorg voor het kind op zich heeft genomen, bij een bewindvoerder of voogd die voor de verzorging van het kind is aangesteld, of in bepaalde gevallen bij het minderjarige kind zelf, indien het over voldoende rechtsbevoegdheid beschikt.
Artikel 329 van het Turks Burgerlijk Wetboek regelt dit recht rechtstreeks:
“De moeder of vader die feitelijk voor het kind zorgt, kan namens het kind een onderhoudsvordering instellen tegen de andere ouder. Indien nodig kan een onderhoudsvordering ook worden ingesteld door een bewindvoerder of voogd die is aangesteld voor een minderjarige die niet over handelingsbekwaamheid beschikt. Een minderjarige die over handelingsbekwaamheid beschikt, kan zelf een onderhoudsvordering instellen.”
Het is van belang te weten dat kinderbijdrage in het Turkse recht volledig losstaat van partneralimentatie (yoksulluk nafakası). De mate van schuld van beide echtgenoten heeft geen invloed op de kinderbijdrage; het enige doel is ervoor te zorgen dat de ouder zonder voogdij financieel bijdraagt aan de opvoeding, de gezondheidszorg, de huisvesting en het onderwijs van het kind, in verhouding tot zijn of haar middelen.
Hoe Wordt Het Bedrag Bepaald?
Artikel 330 van het Turks Burgerlijk Wetboek stelt de criteria vast voor de berekening van de kinderbijdrage. Volgens deze bepaling wordt het bedrag vastgesteld rekening houdend met de behoeften van het kind en de levensomstandigheden en financiële draagkracht van beide ouders. Eventuele inkomsten van het kind worden eveneens door de rechtbank in aanmerking genomen.
De volledige tekst van artikel 330 luidt:
“Het onderhoudsbedrag wordt vastgesteld met inachtneming van de behoeften van het kind en de levensomstandigheden en financiële draagkracht van beide ouders. Ook de eigen inkomsten van het kind worden bij de vaststelling van het onderhoudsbedrag in aanmerking genomen. De rechter kan op verzoek in de uitspraak bepalen welke bedragen in toekomstige jaren verschuldigd zijn, afhankelijk van de maatschappelijke en economische omstandigheden van de partijen.”
In de praktijk voeren Turkse familierechters een algehele beoordeling uit. Factoren die worden meegewogen zijn het inkomen en de financiële draagkracht van de betalende ouder, de onderwijs-, gezondheids-, woon-, vervoers- en algemene verzorgingskosten van het kind, alsmede de financiële situatie van de ouder met voogdij. De leidende overweging van de rechter is steeds het belang van het kind, een beginsel dat diep verankerd is in zowel het Turks burgerlijk recht als de verplichtingen van Turkije uit hoofde van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind.
Schuld aan de Echtscheiding Is Niet Relevant
Een veelvoorkomend misverstand in Turkse echtscheidingsprocedures is dat een als schuldig bevonden echtgenoot geen aanspraak kan maken op kinderbijdrage. Dit is onjuist. Kinderbijdrage wordt vastgesteld ongeacht de mate van schuld van de partijen; zij wordt uitsluitend bepaald in overeenstemming met de behoeften van het kind. Dit weerspiegelt de Turkse inzet voor het welzijn van kinderen, dat boven het gedrag van de ouders wordt gesteld.
De Gerechtelijke Procedure
Kinderbijdrage wordt in Turkije doorgaans gevorderd in het kader van de echtscheidingsprocedure zelf. In geval van een echtscheiding met geschilpunten beslist de familierechter (aile mahkemesi) over de kinderbijdrage tegelijk met de voogdij en andere nevenverzoeken. Bij een echtscheiding met wederzijds goedvinden kunnen de partijen overeenstemming bereiken over het bedrag, de betalingswijze en de valuta van de kinderbijdrage, maar een dergelijke overeenkomst is op zichzelf onvoldoende — zij dient te worden goedgekeurd door de voorzittende rechter, die bevoegd blijft het overeengekomen bedrag te wijzigen indien dit niet in het belang van het kind is.
Indien tijdens de echtscheidingsprocedure geen kinderbijdrage is gevorderd, kan na de definitief geworden echtscheiding een afzonderlijk verzoek worden ingediend bij de familierechter. Op plaatsen waar geen familierechter aanwezig is, behandelt de gewone burgerlijke rechtbank de zaak in hoedanigheid van familierechter. Voor vorderingen tot kinderbijdrage na echtscheiding is de bevoegde rechtbank de familierechter in het arrondissement van de woonplaats van de onderhoudsgerechtigde.
Kinderbijdrage in Turkije wordt maandelijks en bij vooruitbetaling voldaan. Artikel 330 lid 2 van het Turks Burgerlijk Wetboek bepaalt: “Onderhoud wordt maandelijks en vooraf betaald.”
Wijziging en Beëindiging
Het Turkse recht erkent dat omstandigheden in de loop van de tijd veranderen. Artikel 331 van het Turks Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de rechter, wanneer de omstandigheden wezenlijk zijn gewijzigd, op verzoek het bedrag van de kinderbijdrage opnieuw kan vaststellen of de bijdrage geheel kan opheffen. De volledige tekst luidt:
“Bij gewijzigde omstandigheden stelt de rechter op verzoek het onderhoudsbedrag opnieuw vast of heft het onderhoud op.”
Overeenkomstig de vaste rechtspraak van de Turkse Hoge Raad (Yargıtay) worden kinderbijdragebedragen doorgaans jaarlijks aangepast aan de hand van de producentenprijsindex (ÜFE) die door het Turks Statistisch Instituut (TÜİK) wordt gepubliceerd. In uitzonderlijke omstandigheden kan de rechter echter een andere aanpassingsvoet gelasten.
Als algemene regel eindigt de kinderbijdrage wanneer het kind meerderjarig wordt. Dit geschiedt bij het bereiken van de leeftijd van achttien jaar, bij huwelijk of door een rechterlijke uitspraak waarbij het kind vroegmeerderjarig wordt verklaard. Heeft het kind de achttienjarige leeftijd bereikt maar volgt het nog onderwijs, dan kan de onderhoudsverplichting van de ouders voortduren op grond van een afzonderlijke wettelijke regeling.
Handhaving van de Onderhoudsbeschikking
Wanneer een ouder de door de rechter opgelegde kinderbijdrage niet betaalt, biedt het Turkse recht krachtige handhavingsmechanismen. De onderhoudsgerechtigde ouder kan een executieprocedure starten door zich te wenden tot het deurwaarderskantoor (icra dairesi) in de woonplaats van de onderhoudsplichtige. Het deurwaarderskantoor stuurt de schuldenaar een betalingsbevel, en indien binnen zeven dagen geen bezwaar wordt ingediend en geen betaling plaatsvindt, wordt het executiebevel definitief, waarna beslag op vermogensbestanddelen kan worden gelegd.
Buiten de civiele handhaving biedt het Turks strafrecht aanvullende mogelijkheden. Het bewust niet nakomen van een door de rechter opgelegd kinderbijdragegebod kan de onderhoudsplichtige ouder blootstellen aan strafrechtelijke aansprakelijkheid.
Kinderbijdrage voor Kinderen Buiten Het Huwelijk
Kinderbijdrage kan ook worden gevorderd in het kader van een vaderschapsvordering (babalık davası). In gevallen waarbij de rechter een sterke mate van waarschijnlijkheid van vaderschap aanwezig acht, kan reeds vóór de einduitspraak een voorlopige onderhoudsmaatregel worden getroffen teneinde tijdens de procedure in de behoeften van het kind te voorzien. Zodra het vaderschap juridisch is vastgesteld, is het volledige kinderbijdragestelsel van het Turks Burgerlijk Wetboek van toepassing.
Voor meer hulp of advies over deze kwestie kunt u contact met ons opnemen.
